Tanie i legalne archiwa cyfrowych wydań polskich czasopism
Natchniony 30. rocznicą wydawniczą magazynu CD-Action, obchodzoną 1 kwietnia tego roku, przypomniałem sobie o krótkim epizodzie, gdy z okazji 20. i 22. jubileuszu redakcja do numerów dołączała płyty ze skanami wszystkich wcześniejszych wydań. Mało kto o tym wiedział, a same krążki CD dawno już zniknęły z bieżących numerów. Mimo to nawet dziś można trafić na paczki archiwalnych e‑wydań dodawane m.in. do prenumeraty – fizycznej czy cyfrowej – tego zasłużonego już pisma.
Foto: Daniel 'zoNE’ Gabryś
(Aby powiększyć kliknij zdjęcie lub link.)
Nie byli jednak jedyną „gazetką” komputerową, która stosowała podobne praktyki. Komputer Świat na swoje 18. urodziny zbiorczo dorzucił kilka wcześniejszych roczników e‑wydań, a ich część była dostępna także w formie subskrypcji. Z kolei PIXEL, z okazji premiery nowego sklepu, uruchomił dużą promocję MEGABUNDLE – obejmującą cyfrowe wydania wszystkich 84 numerów.
Po nitce do kłębka, postanowiłem odszukać wszystkie swoje stare płyty oraz zakupione pakiety, by sprawdzić, ile pełnych roczników elektronicznych wydań polskich czasopism można było niskim kosztem, a przy tym w pełni legalnie skompletować. Nie będę brał tutaj pod uwagę możliwości kupowania pojedynczych numerów ani dużych pakietów w normalnej cenie, a jedynie archiwa promocyjne. Być może ta wiedza przyda się także Wam przy wzbogacaniu własnych zbiorów. Zobaczmy więc, czy poza biblioteczką fizycznych wydań, uda nam się skompletować pełną kolekcję któregoś z niżej wymienionych.
Spis treści:
CD-Action
Mający już ponad 30 lat tytuł, od którego zaczęła się cała ta przygoda. Pierwsze „Archiwum CD-Action 1996-2004” pojawiło się z okazji 20. rocznicy czasopisma – na krążku dołączonym do numeru 4/2016 (254). Zawierało skany 106 numerów, a sama gazeta sprzedawana była wtedy w cenie 15.99zł. Już dwa lata później, w jubileuszowym numerze 4/2018 (280), ukazało się kolejne „Archiwum CD-Action 2005-2007” – zawierające skany kolejnych 39 numerów. Było to ostatnie tego typu wydanie z podobnym „bonusem”, a jego cena okładkowa wynosiła wtedy 16.99zł. W 2022 roku nowy wydawca postanawia jednak wrócić do archiwalnych tematów. Od 2022.07.21 bowiem, do prenumeraty dodaje 74 numery z lat 2015‑2020, a już od 2022.08.26 rozszerza je do 114 numerów roczników 2012-2020. „Archiwum CD-Action od 01/2012 do 09/2020” jest dostępne „dodatkowo” – czyli w cenie – każdej prenumeraty fizycznej i prenumeraty premium e-wydań. W najtańszej opcji zestaw 114 starszych numerów plus cztery bieżące kosztuje 80zł.
W ten sposób za stosunkowo niewielkie pieniądze można było skompletować skany roczników 1996-2007 oraz e-wydania z lat 2012-2020 – otrzymując przy tym pełen aktualny rok. Niestety roczniki 2008-2011 nigdy nie zostały udostępnione w formie elektronicznej – według informacji od wydawcy nie ma obecnie planów, by to zmienić. Wszystkie wydania od 2021 roku dostępne są natomiast wyłącznie w regularnej cenie (czy niskiej, czy wysokiej, to już zależy od naszego podejścia), wcześniej nie pojawiły się w pakietach promocyjnych – pomijając oczywiście 4 numery rocznika prenumeraty, wraz z którymi otrzymujemy archiwum.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| CD-Action 4/2016 (254) | 1996-2004 | 106 |
| CD-Action 4/2018 (280) | 2005-2007 | 39 |
| Prenumerata | 01/2012-09/2020 + aktualny rocznik | 114+4 |
PIXEL
Historia PIXELa była krótka – magazyn ukazywał się od 2015 do 2023 roku – a promocja na zakup pełnego pakietu jego wydań również nie trwała długo. 2025.02.13, wraz ze startem nowego sklepu, PIXEL ogłosił ofertę obejmującą PIXEL MEGABUNDLE, PIXEL EMULACJA i ALBUM PIXEL HEAVEN (PDF). Przez krótki czas można było kupić komplet wszystkich 84 numerów plus 2 wydań dodatkowych za jedyne 84zł. Na szczęście udało mi się skorzystać z tej promocji, gdyż obecnie cena zestawu jest znacznie wyższa.
Ponieważ tytuł nie jest już rozwijany, pakiet ten stanowi pełną kolekcję wszystkich roczników, jakie kiedykolwiek się ukazały.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| PIXEL MEGABUNDLE + PIXEL EMULACJA + ALBUM PIXEL HEAVEN | 2015-2023 | 86 |
Komputer Świat
Chyba najbardziej rozpoznawalny polski dwutygodnik (a później miesięcznik) komputerowy, znany również z serii takich jak Biblioteczka, Ekspert, Twój Niezbędnik czy Gry – odpowiednik niemieckiego Computer Bild. O ile pojedyncze e-wydania można było na przestrzeni lat zdobyć na różne sposoby, np. przy wydaniach fizycznych, o tyle pierwsza zbiorcza publikacja pojawiła się dopiero we wrześniu 2006 roku. Było to wydanie „Komputer Świat Rocznik 2004 CD-ROM”, zawierające 26 numerów, kosztujące 14.90zł. W tym samym roku – w kwietniu 2006 – ukazała się kontynuacja – „Komputer Świat Rocznik 2005” – obejmująca kolejne 25 wydań. Dwa lata później, 2008.05.19, do numeru Komputer Świat 11/2008 (250) – za 5.90zł – na CD2 dołączony zostaje Komputer Świat Rocznik 2007 z 26 numerami. Prawdziwa gratka pojawiła się jednak dopiero na 18. „urodziny” czasopisma. Do numeru 11/2016 (402), sprzedawanego za 12.90zł, trafiają „84 Numery Magazynu Komputer Świat w plikach PDF (od 1/2011 do 10/2016)” – zestaw nie obejmował numerów 11 oraz 12/2016. Było to prawdopodobnie ostatnie tego typu wydanie. Mimo to, wraz z subskrypcją Onet Premium – czasami dostępną kwartalnie za 9.90zł lub za darmo, jak niegdyś w przypadku promocji Allegro Smart! – udostępnione zostały także zabezpieczone pliki PDF wydań Komputer Świat z lat 2015-2022. Łącznie 95 numerów. Z kronikarskiego obowiązku wspomnę jedynie, że w tym samym abonamencie otrzymamy także dostęp do plików e-wydań Forbes (2015-dziś), Newsweek (2014-dziś), Przegląd Sportowy (2020-dziś), Auto Świat (2019-dziś) i Fakt (2020-dziś).
W ten sposób stosunkowo tanio można było skompletować roczniki 2004-2005, 2007, czy 2011-2022. Wydania 1998-2003, 2006, 2008-2010 najprawdopodobniej nigdy nie doczekały się podobnych zbiorczych ofert.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| Komputer Świat Rocznik 2004 CD-ROM | 2004 | 26 |
| Komputer Świat Rocznik 2005 | 2005 | 25 |
| Komputer Świat 11/2008 (CD2 – Rocznik 2007) | 2007 | 26 |
| Komputer Świat 11/2016 (84 Numery Magazynu Komputer Świat w plikach PDF) | 1/2011-10/2016 | 84 |
| Onet Premium | 2015-2022 | 95 |
PC Format
Swego czasu na niemal każdej płycie PC Format można było znaleźć pojedyncze artykuły lub całe numery promocyjne w formacie PDF. Większy pakiet „Archiwum PCFormat 2009-2017 + PCFormat GIMP – kompletny poradnik EDYCJA 2017” spotkać mogliśmy jednak dopiero w numerze 4/2017, w którym znajdowało się łącznie 101 pełnych czasopism. Całość kosztowała zaledwie 8.99 zł.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| PC Format 4/2017 (Archiwum PCFormat 2009-2017 + PCFormat GIMP – kompletny poradnik EDYCJA 2017) | 2009-2017 | 101 |
GameRanking
Mało rozpoznawalne pismo wydawane w latach 2005-2008. Pięć z wypuszczonych numerów – w tym wydania specjalne dla czytelników GT oraz CKM – dostępne były do pobrania za darmo bezpośrednio ze strony wydawcy, nim ta została zlikwidowana.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| Strona GameRanking | 2005-2006 | 5 |
PC World
Miesięcznik powstały w 1992 roku, oparty na amerykańskiej licencji PC World i na wydawanym od 1986 roku polskim miesięczniku Komputer. Podobnie jak Komputer Świat, również miał swój epizod z publikacją roczników. Jednym z przykładów może być płyta „PC World Rocznik 2009”, zawierająca cyfrowe wydania 12 pełnych numerów – przeglądanych przy pomocy dołączonego oprogramowania.
| Źródło | Roczniki | Liczba numerów |
| PC World Rocznik 2009 | 2009 | 12 |
Kaczor Donald
Jako ciekawostkę warto nadmienić, iż wraz z 1000. numerem Kaczora Donalda (11/2019) do czasopisma dołączono dwa odnośniki prowadzące do cyfrowych wersji „pierwszego numeru Kaczora Donalda (1/1994)” oraz „Korony Czyngis Chana”. Niestety linki te nie są już aktywne.
Podsumowanie
Tak moglibyśmy podsumować tanie archiwizowanie e‑wydań polskich czasopism komputerowych. Dzięki różnym promocjom istniała możliwość, za naprawdę niewielkie pieniądze, zgromadzić pokaźną kolekcję świetnych magazynów. Sam w ten sposób – za nieco ponad 250zł – uzbierałem 865 numerów. Daje nam to około 0.29zł za sztukę. Jeśli znacie inne tego typu wydania, dajcie znać – z przyjemnością uzupełnię listę, by w przyszłości mógł powstać tutaj kompletny poradnik!
Autor: Daniel 'zoNE’ Gabryś
