Polscy zdobywcy Oscarów w dziedzinie animacji

Choć świat kojarzy przede wszystkim nagradzane Oscarem anime studia Ghibli czy legendarne amerykańskie animacje Disneya, dziś chciałbym skierować uwagę na polskie akcenty w tej dziedzinie. A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie Gęsi, iż swoje Oscary mają!

Co prawda wciąż czekamy na rodzimy pełnometrażowy film animowany nagrodzony Oscarem – silniej zaznaczając się w kategorii krótkiego metrażu – mimo to ślady naszych twórców znajdziemy nawet w tych największych produkcjach. Już w 1942 roku brytyjski dyrygent polskiego pochodzenia, Leopold Anthony Stokowski, został uhonorowany specjalnym Oscarem za pracę przy „Fantazji” Walt Disney Productions. Nagrodzono go „za wyjątkowe osiągnięcie w zakresie stworzenia nowej formy wizualizacji muzyki w filmie Walta Disneya, Fantazja, poszerzając tym samym horyzonty kina jako rozrywki i formy sztuki”. Był to pierwszy Oscar w historii – nie tylko w animacji – który trafił do osoby polskiego pochodzenia.

Screen: Daniel 'zoNE’ Gabryś

Pierwszą w pełni polską animacją nagrodzoną Oscarem było jednak „Tango” Zbigniewa Rybczyńskiego, wyprodukowane przez studio Se-ma-for. W 1983 roku zdobyło ono statuetkę za najlepszy krótkometrażowy film animowany. Wytwórnia powtórzyła sukces w 2008 roku, kiedy w tej samej kategorii zwyciężył polsko‑brytyjski film lalkowy „Piotruś i Wilk” – powstały we współpracy studia Se-ma-for oraz Breakthru Films. Wśród współcześnie głośnych osiągnięć, warto wspomnieć o kanadyjskiej (nie polskiej) animacji „Dziewczyna, która płakała perłami”, wyreżyserowanej przez duet Chris Lavis i Maciek Szczerbowski. Film zdobył Oscara w 2026 roku, a udział polsko-kanadyjskiego twórcy ponownie zwrócił uwagę świata na polskie talenty w animacji.

Poniżej przedstawiam pełną historię statuetek zdobytych przez polskie animacje.

Oscar za najlepszy krótkometrażowy film animowany:

Poza kategorią najlepszy krótkometrażowy film animowany, polscy twórcy pojawili się także wśród laureatów Oscarów honorowych i specjalnych.

Oscary specjalne:

Jak widzimy, w pełni polskie produkcje rzadko trafiały w gusta członków Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Nadal czekamy jednak na godnego następcę laureatów, który poruszy serca, by zdobyć głosy Akademii, rywalizując jak równy z równym z zachodnimi produkcjami – również w kategorii najlepszego pełnometrażowego filmu animowanego.

Autor: Daniel 'zoNE’ Gabryś

Sekcja: