„Empress Chung” – animacja powstała we współpracy Korei Południowej i Korei Północnej

Pisałem o japońskich anime (jap. アニメ), południowokoreańskich aeni (kor. 애니), czy chińskich donghua (chiń. trad. 動畫; upr. 动画). Popularny temat stanowią także północnokoreańskie, często nasycone propagandą, animacje – takie jak „Wiewiórka i Jeż”. Dziś chciałbym jednak przybliżyć znacznie egzotyczniejszy przykład – „Empress Chung” (kor. 왕후심청; RR: Wanghu simcheong) z 2005 roku, film wyreżyserowany przez Nelsona Shina. To pierwsza pełnometrażowa animacja powstała we współpracy Korei Południowej oraz Korei Północnej – z jednoczesną premierą po obu stronach granicy. Jej premiera przypadła akurat 60 lat po podziale Półwyspu Koreańskiego na dwa odrębne państwa przez Stany Zjednoczone i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Empress Chung
(Aby powiększyć kliknij zdjęcie lub link.)

Nelson Shin – urodzony w 1939 roku, w P’yŏngsan na terenach dzisiejszej Korei Północnej, już jako dwunastolatek – podczas wojny koreańskiej – wraz z rodziną przeniósł się na południe, by następnie w latach ’70 (nie znając języka) migrować do Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdzie podejmie pracę m.in. przy tytułach pokroju „My Little Pony: The Movie”. Po jego wydaniu wraca do podzielonej już Korei, by w Seulu założyć studio AKOM Production.

W czasach, gdy głównym źródłem dochodów koreańskich studiów animacji jest praca podwykonawcza, Shin postanawia, za własne środki stworzyć pełnometrażowy film animowany mogący spopularyzować kulturę koreańską na Zachodzie. Z sentymentu do rodzinnych stron, a także z myślą o optymalizacji kosztów produkcji, nawiązuje współpracę między swoim studiem KOAA Films w Seulu, a północnokoreańskim studiem April 26 Children’s Film Studio (znanym szerzej jako SEK Studio). To ostatnie ma w swoim portfolio m.in. outsourcing animacji dla firm z Chin, Francji, Hiszpanii, Rosji, Włoch, a nawet – pośrednio – Stanów Zjednoczonych.

Empress Chung
(Aby powiększyć kliknij zdjęcie lub link.)

Dzięki sprzyjającemu klimatowi politycznemu, pod wpływem tzw. słonecznej polityki, współpraca dochodzi do skutku. Według reżysera, spośród około 500 zaangażowanych animatorów, aż 400 pochodzi z Korei Północnej. Zgodnie ze słowami Shina „Północnokoreańscy animatorzy są doskonali. (…) Szybko się uczą i bardzo ciężko pracują”. Co więcej, ścieżka dźwiękowa filmu nagrana została przez orkiestrę z Pjongjangu.

W ten sposób powstaje „Empress Chung” – animacja oparta na klasycznej koreańskiej opowieści „The Story of Sim Cheong”, choć z nieco zmodyfikowaną fabułą i przesunięciem realiów czasowych. Jak sam autor wspomina, wybrał tę historię ze względu na jej dramatyzm i głębię tradycji koreańskiej. Akcja osadzona zostaje w XVIII wieku, podczas panowania dynastii Joseon. Po odmowie udziału w spisku mającym obalić króla, lojalny urzędnik Shim Hakku traci w wyniku ataku cały majątek oraz niemal wszystkich bliskich. Przy życiu pozostaje jedynie jego córka Shim Chung. Podczas jej obrony zostaje ugodzony zatrutą strzałą, co doprowadza go do szybkiej utraty wzroku. Po latach Chung staje przed dramatycznym wyzwaniem zebrania 300 worków ryżu na ofiarę dla Buddy, wierząc, że w ten sposób może przywrócić wzrok swojemu ojcu. Nie mogąc jednak zdobyć tak niebotycznej sumy przy pomocy zwykłych prac, dziewczyna postanawia odpłatnie poświęcić własne życie jako ofiarę złożoną dla morskiego smoka. Rzucając się w fale nie ginie jednak, lecz ocaleje trafiając do podwodnego królestwa. Po wyjściu z morza jej poświecenie zostaje wynagrodzone, zostaje żoną cesarza, a jej ojciec odzyskuje wzrok.

Empress Chung
(Aby powiększyć kliknij zdjęcie lub link.)

Jak podaje The New York Times w artykule „Uniting the Two Koreas, in Animated Films at Least”, produkcja nie odniosła niestety komercyjnego sukcesu, zarabiając zaledwie 140tys. dolarów w weekend otwarcia. To niewiele w porównaniu do 6.5mln dolarów przeznaczonego budżetu. Mimo to zostaje wyróżniona na Annecy International Animation Film Festival 2003 oraz na Seoul International Cartoon and Animation Festival 2004.

Empress Chung
(Aby powiększyć kliknij zdjęcie lub link.)

Autor: Daniel 'zoNE’ Gabryś

Sekcja: